OTEL & ACENTE SÖZLEŞMELERİ

Turizm sektöründe oteller ile seyahat acenteleri arasındaki sözleşmeler, satış ve pazarlama faaliyetlerinin temelini oluşturur. Ancak bu sözleşmeler, doğru ve dikkatli şekilde hazırlanmadığında ciddi hukuki ve mali riskler doğurabilir. Bu yazıda, bir otel işletmesinin acentelerle sözleşme yaparken özellikle dikkat etmesi gereken temel noktalar özetlenmiştir.

Acentelik Sözleşmesi Nedir?

Otel–acente sözleşmesi; otelin konaklama hizmetlerini, belirlenen koşullar çerçevesinde acentenin pazarlamasını ve satışını düzenleyen sözleşmedir. Bu sözleşmeler çoğunlukla;

• Kontenjan (allotment) sözleşmeleri

• Serbest satış (free sale) sözleşmeleri

• Garanti oda sözleşmeleri

şeklinde düzenlenir.

Her sözleşme türü, taraflar açısından farklı risk ve yükümlülükler içerir.

Sözleşme Türünün Net Belirlenmesi

Otel açısından ilk ve en önemli konu, sözleşmenin türünün açık ve tereddüde yer vermeyecek şekilde belirlenmesidir.

• Kontenjanlı sözleşmelerde, acenteye ayrılan oda sayısı ve iade (release) süreleri açıkça yazılmalıdır.

• Garanti sözleşmelerinde, satılmayan odaların bedelinin kim tarafından ve ne şekilde karşılanacağı netleştirilmelidir.

• Serbest satışta, fiyat ve müsaitlik güncellemelerinin nasıl yapılacağı düzenlenmelidir.

Belirsiz ifadeler, ileride ciddi alacak ve tazminat uyuşmazlıklarına yol açabilir.

Fiyatlandırma ve Ödeme Şartları

Sözleşmede mutlaka şu hususlar yer almalıdır:

• Komisyon oranları

• Net ve brüt fiyat ayrımı

• Döviz cinsi ve kur farkı uygulamaları

• Ödeme vadeleri

• Gecikme hâlinde uygulanacak faiz veya yaptırımlar

Ödeme planının net olmadığı sözleşmeler, özellikle sezon sonunda tahsilat sorunlarına neden olur.

İptal, No-Show ve Değişiklik Şartları

Otel–acente ilişkilerinde en sık uyuşmazlık yaşanan alanlardan biri iptal ve no-show durumlarıdır.

Sözleşmede;

• Ücretsiz iptal süresi

• No-show hâlinde uygulanacak bedel

• Tarih ve isim değişikliklerinin koşulları

ayrıntılı şekilde düzenlenmelidir.

Aksi hâlde otel, ciddi gelir kaybı yaşayabilir.

Acentenin Yetki ve Sorumlulukları

Acentenin;

• Otel adına hangi beyanları verebileceği

• Tanıtım ve reklam faaliyetlerinde hangi ifadeleri kullanabileceği

• Misafire karşı yaptığı taahhütlerden doğan sorumluluğun kime ait olduğu

açıkça belirlenmelidir.

Aksi takdirde, acentenin hatalı beyanları nedeniyle otel doğrudan sorumluluk altına girebilir.

Reklamasyon ve Misafir Şikâyetleri

Acenteler üzerinden gelen misafir şikâyetlerinde;

• Şikâyetin kime ve hangi sürede iletileceği

• Çözüm süreci

• Bedel iadesi veya tazminat yetkisi

net olarak düzenlenmelidir.

Bu konudaki boşluklar, özellikle yabancı misafirler bakımından uluslararası uyuşmazlıklara yol açabilir.

Hukuk Seçimi ve Yetkili Mahkeme

Uluslararası acentelerle yapılan sözleşmelerde yetki ve hukuk seçimi maddesi, otel açısından hayati öneme sahiptir.

Sözleşmede mutlaka;

• Uygulanacak hukukun Türk hukuku olduğu

• Yetkili mahkemelerin Türkiye’de (tercihen otelin bulunduğu yer mahkemeleri) olduğu

açık ve tartışmaya yer vermeyecek şekilde düzenlenmelidir.

⚠️ Uygulamada en sık yapılan hatalardan biri, sözleşmeye yabancı ülke hukuku ve yabancı mahkeme yetkisi konulmasıdır.

Bu tür hükümler;

• Otelin yabancı bir ülkede dava edilmesine,

• Yüksek dava ve avukatlık masraflarına,

• Kararların Türkiye’de tanınması ve tenfizi sürecinde ek sorunlara

yol açabilir.

Bu nedenle otellerin, acente sözleşmelerinde yabancı hukuk ve yabancı mahkeme yetkisini kabul etmemesi, uyuşmazlıkların Türk hukuku ve Türk mahkemeleri önünde çözülmesini güvence altına alması önerilir.

Sözleşmenin Süresi ve Feshi

Sözleşmede;

• Başlangıç ve bitiş tarihi

• Otelin haklı nedenle fesih hakları

• Fesih hâlinde doğacak sonuçlar

açıkça düzenlenmelidir.

Özellikle tek taraflı fesihlerde doğabilecek cezai şartlar dikkatle değerlendirilmelidir.

Sonuç

Otel–acente sözleşmeleri, yalnızca ticari değil aynı zamanda yüksek risk barındıran hukuki metinlerdir. Standart ve incelenmeden imzalanan sözleşmeler;

• Tahsil edilemeyen alacaklara

• Tazminat taleplerine

• Uluslararası dava süreçlerine

neden olabilir.

Bu nedenle, acentelerle sözleşme imzalamadan önce metnin hukuki açıdan değerlendirilmesi ve otelin menfaatlerini koruyacak şekilde düzenlenmesi büyük önem taşır.

📌 Otel–acente sözleşmelerinin hazırlanması, incelenmesi ve doğabilecek uyuşmazlıklarda hukuki destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.