Yabancı Mahkeme Kararlarının Tenfizi

Tenfiz Nedir?

Tenfiz; yabancı bir mahkeme tarafından verilen ve icrai nitelik taşıyan bir kararın, Türkiye’de icra edilebilir hâle getirilmesini sağlayan hukuki süreçtir. Tenfiz kararı alınmadıkça, yabancı mahkeme kararları Türkiye’de doğrudan icra edilemez.

Tenfiz davasında Türk mahkemesi, yabancı mahkeme kararının esasını yeniden incelemez; yalnızca kanunda öngörülen şartların mevcut olup olmadığını denetler.

Tanıma ile Tenfiz Arasındaki Fark Nedir?

Tanıma ve tenfiz çoğu zaman birlikte anılsa da, hukuki sonuçları farklıdır:

• Tanıma, icrai niteliği olmayan kararlar içindir (boşanma, velayet, kişisel durumlar).

• Tenfiz, icrai nitelik taşıyan kararlar içindir (nafaka, tazminat, alacak, edim).

Bir yabancı mahkeme kararı para ödenmesini veya bir edimin yerine getirilmesini içeriyorsa, bu kararın Türkiye’de uygulanabilmesi için tenfiz kararı alınması zorunludur.

Hangi Yabancı Mahkeme Kararları Tenfiz Edilebilir?

Türk hukuku bakımından aşağıdaki yabancı mahkeme kararları tenfize konu olabilir:

• Nafaka kararları (yoksulluk, iştirak, tedbir nafakası)

• Maddi ve manevi tazminat kararları

• Alacak ve borç ilişkilerine dair hükümler

• Ticari uyuşmazlıklardan doğan mahkeme kararları

• İşçilik alacaklarına ilişkin yabancı mahkeme kararları

Bu kararların ortak özelliği, icra kabiliyeti taşımasıdır.

Tenfiz Davası Nerede Açılır?

Tenfiz davalarında görevli mahkeme, kural olarak Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Ancak tenfizi istenen karar aile hukukundan kaynaklanan bir edim içeriyorsa (örneğin nafaka), görevli mahkeme Aile Mahkemesidir.

Yetkili mahkeme;

• Davalının Türkiye’deki yerleşim yeri,

• Yerleşim yeri yoksa sakin olduğu yer,

• Bunlar da yoksa İstanbul, Ankara veya İzmir mahkemelerinden biridir.

  
  

Tenfiz Davasında Aranan Şartlar

5718 sayılı MÖHUK uyarınca bir yabancı mahkeme kararının tenfiz edilebilmesi için:

• Kararın kesinleşmiş olması

• Kararı veren mahkemenin yetkili olması

• Kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması

• Davalının savunma hakkının ihlal edilmemiş olması

• Karşılıklılık (mütekabiliyet) şartının bulunması

şartlarının birlikte sağlanması gerekir.

Uygulamada En Sık Tenfiz Edilen Dosyalar

Uygulamada en sık karşılaşılan tenfiz dosyaları şunlardır:

• Yurt dışında hükmedilen nafakaların Türkiye’de tahsili

• Yabancı mahkemece verilen tazminat kararlarının icrası

• Uluslararası ticari sözleşmelerden doğan alacaklar

• Yabancı ülkelerde sonuçlanan iş davaları

Tenfiz kararı alınmadığı sürece bu kararlar Türkiye’de icra takibine konu edilemez.

Tenfiz Davası Ne Kadar Sürer?

Tenfiz davalarının süresi; dosyanın eksiksiz hazırlanmasına, tebligat süreçlerine ve mütekabiliyet incelemesine göre değişir.

Sonuç

Yabancı mahkeme kararlarının tenfizi, şekli yönü ağır basan ve teknik bilgi gerektiren bir yargılama sürecidir. Görevli mahkemenin yanlış belirlenmesi veya belge eksikliği, ciddi zaman ve hak kayıplarına yol açabilir.

Yurt dışında verilmiş ve Türkiye’de icra edilmesi gereken bir mahkeme kararınız varsa, sürecin başından itibaren doğru hukuki yolun izlenmesi büyük önem taşır.

Tenfiz ve tanıma süreçlerine ilişkin hukuki destek almak ve dosyanıza uygun stratejiyi belirlemek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.