Yabancı Mahkeme Kararlarının Türkiye'de Tanınması

Tanıma Nedir?

Tanıma; yabancı bir mahkeme tarafından verilen kararın, Türkiye’de yeniden yargılama yapılmaksızın hukuki sonuç doğurmasının kabul edilmesidir. Tanıma davası ile yabancı mahkeme kararı, Türk hukuk düzeninde geçerlilik kazanır.

Tanıma, özellikle kişisel durumlara ilişkin kararlar bakımından büyük önem taşır. Bu dava türünde mahkeme, kararın içeriğini yeniden incelemez; yalnızca kanunda öngörülen şartların mevcut olup olmadığını denetler.

Hangi Yabancı Ülke Kararları Tanınabilir?

Türk hukuku bakımından, aşağıdaki nitelikteki yabancı mahkeme kararları tanımaya konu olabilir:

• Kesinleşmiş boşanma kararları

• Evliliğin iptali veya butlanı kararları

• Velayet ve kişisel ilişki kararları

• Soybağına ilişkin hükümler

• Evlat edinme kararları

• Gaiplik kararları

• Kişisel statüye ilişkin tespit hükümleri

Bu kararların ortak özelliği, icrai nitelik taşımamalarıdır. Yani para, edim veya cebri icra gerektirmeyen kararlar tanıma yoluyla Türkiye’de hüküm ifade eder.

Hangi Kararlar Tanıma Kapsamına Girmez?

Aşağıdaki kararlar ise kural olarak tanıma değil, tenfiz yoluyla ileri sürülebilir:

• Nafaka ve tazminat kararları

• Maddi edim içeren hükümler

• İcra kabiliyeti olan kararlar

Bu tür kararların Türkiye’de uygulanabilmesi için tanıma değil, tenfiz davası açılması gerekir.

Tanıma Davası Nerede Açılır?

Tanıma davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesi veya kararın niteliğine göre Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Yetkili mahkeme ise;

• Davalının Türkiye’deki yerleşim yeri,

• Yerleşim yeri yoksa sakin olduğu yer,

• Bunlar da yoksa İstanbul, Ankara veya İzmir mahkemelerinden biridir.

  
  

Tanıma Davasında Hangi Şartlar Aranır?

Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de tanınabilmesi için:

• Kararın kesinleşmiş olması

• Kararı veren mahkemenin yetkili olması

• Kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması

• Davalının savunma hakkının ihlal edilmemiş olması

şartlarının birlikte sağlanması gerekir.

Tanıma Davasında Hangi Dosyalar İçin Başvuru Yapılabilir?

Uygulamada en sık tanıma talebi yapılan dosyalar şunlardır:

• Yurt dışında yapılan ve Türkiye’de nüfusa işlenmeyen boşanmalar

• Yabancı ülkelerde verilen velayet kararları

• Uluslararası evliliklere ilişkin aile hukuku dosyaları

• Çifte vatandaşlık içeren kişisel durum uyuşmazlıkları

Bu tür dosyalarda tanıma kararı alınmadığı sürece, Türkiye’de hâlen evli görünme, velayet kullanamama veya resmi işlemlerde sorun yaşanması gibi ciddi sonuçlar ortaya çıkabilir.

Tanıma Davası Ne Kadar Sürer?

Usulüne uygun hazırlanmış bir dosyada tanıma davaları çoğunlukla tek celsede sonuçlanır. Ancak eksik belge, tebligat sorunları veya yabancı ülkedeki kararın usulüne uygun olmaması hâlinde süreç uzayabilir.

Sonuç

Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de hüküm doğurabilmesi için tanıma süreci, şekli ama son derece teknik bir hukuki prosedürdür. Küçük bir usul hatası dahi davanın reddine veya gereksiz zaman kaybına yol açabilir.

Yurt dışında verilmiş bir kararınız varsa ve bu kararın Türkiye’de geçerli olmasını istiyorsanız, süreci doğru planlamak ve dosyayı eksiksiz hazırlamak büyük önem taşır.

Tanıma ve tenfiz süreçlerine ilişkin hukuki destek almak, dosyanızın niteliğine göre doğru yol haritasını belirlemek için bizimle iletişime geçebilir websitemizden online randevu oluşturabilirsiniz.